Vào được công ty tư vấn chiến lược (management consulting) không dễ, thế còn trụ lại được ở các công ty này sẽ thế nào? Bài viết này sẽ giúp bạn có được hình dung ban đầu về cuộc sống sau khi bạn gia nhập một công ty tư vấn chiến lược, dù bạn có xuất phát điểm là ứng viên MBA hay không.
1 ngày làm việc trong ngành tư vấn chiến lược - management consulting
Đây là bạn: một người làm trong ngành tư vấn chiến lược (Management consulting).
Bạn vừa tham gia một dự án Hậu sáp nhập (Post Merger Integration) của hai công ty điện lớn của một quốc gia trong khu vực Đông Nam Á.
Nhiệm của cả team bạn là phải tạo ra nhiều giá trị nhất có thể trong thương vụ mua bán này để chứng minh với cổ đông của hai công ty những tính toán về giá trị mang lại so với giả tiền họ bỏ ra là xứng đáng.
Bạn vừa có buổi briefing với Project Leader về toàn cảnh dự án, các module khác đang làm gì, ai là những key stakeholders trong tổ chức của khách hàng. Bạn cũng vừa được giao sẽ phụ trách phần tối ưu chi phí cho một nhà máy điện than. Thành công của module của bạn cụ thể là bạn sẽ tiết kiệm được bao nhiêu tiền, khi kết hợp các nguồn lực của 2 công ty, hoặc với những cải tiến mới.
Nhiệm vụ đầu tiên bạn được yêu cầu lên Workplan cho tuần đầu tiên để có thể tiếp tục nhanh nhất các đầu công việc đang dang dở của đồng nghiệp trước, cũng như tạo ra những cải tiến mới gia tăng pipeline giá trị của toàn dự án. Bạn phải học cách lên kế hoạch công việc khoa học, thống nhất với Project Leader trên những gì bạn sẽ làm, và deliver những gì bạn đã cam kết rất chặt chẽ.
Bạn cũng được yêu cầu hệ thống hoá được các toàn bộ chuỗi giá trị của của ngành điện than, từ đó có thể chọn ra một số bước sẽ là các ý tưởng cải tiến mới. Đây là một công việc bắt đầu phức tạp yêu cầu bạn phải nghiên cứu trong kho kiến thức của nội bộ công ty trong các dự án trước.
Bạn cũng có thể sẽ phỏng vấn một số chuyên gia, bao gồm khách hàng, trong công ty hoặc các chuyên gia bên ngoài. Và cuối cùng bạn sẽ phải tổng hợp và truyền đạt một cách hiệu quả những nghiên cứu đó và trình bày cho Partner (lead dự án từ team Consulting) và C-suite của khách hàng. Bạn cần quen thuộc với các kĩ năng như nghiên cứu, phỏng vấn, làm slide và thuyết trình.
Khi được chấp thuận về mặt phương hướng cho một ý tưởng nhất định, bạn sẽ được yêu cầu lượng hoá impact (giá trị tiền) của sự thay đổi đó. Khi đó bạn sẽ cần thu thập dữ liệu để biết ‘baseline’ tức chi tiêu/ tình trạng hiện tại của công ty.
Cải tiến sẽ giúp tiết kiệm bao nhiêu % trong số đó. Tính toán phải dựa trên kinh nghiệm và thống nhất của các người có chuyên môn từ phía khách hàng, hoặc các chuyên gia, hoặc một nghiên cứu uy tín. Tính toán giá trị đôi khi phức tạp về cấu phần và kéo dài trong nhiều mốc thời gian, khi đó sẽ cần modelling tính toán một cách toàn diện trên Excel, với những giả định đáng tin cậy.
Cuối cùng, sau rất nhiều thảo luận, tính toán, thống nhất trong working team và trình bày với các lãnh đạo, ý tưởng cải tiến được phê duyệt. Bạn và khách hàng sẽ cùng thực thi cải tiến đó theo đúng mốc thời gian và giá trị bạn đã hứa. Khi này vai trò Project Manager trở lại với nhiều bên hơn, nhiều đầu việc hơn.
Khó khăn mà một người làm consulting gặp phải
Long hour & mental stress
Consulting nổi tiếng với môi trường làm việc nhiều giờ và áp lực. Trung bình tầm 12 tiếng/ngày. 10 tiếng/ngày thì được gọi là chill. Ngày extreme thì 14 tiếng hoặc hơn. Cuối tuần đôi khi phải làm nếu có đầu việc quan trọng vào thứ 2.
Mặc dù các công ty cố gắng manage work-life balance và sustainability, thì đây vẫn là một thực tế của ngành. Công việc tiến triển tốt hơn hay tệ hơn thì phụ thuộc vào khách hàng, partner/project leader và trình manage expectations sếp của bạn.
Di chuyển
Di chuyển là một phần khó nhằn của công việc. Khách hàng có thể ở bất kì đâu trong Đông Nam Á. Bay đi bay về hàng tuần. Lỡ bạn làm ở tỉnh ở VN, hay ở tuốt Indo/Philipin thì càng mệt. Nói chung đi công tác nhiều thì oải lắm, đặc biệt với người có gia đình hoặc người yêu.
Nhưng phải dần quen thôi. À, để bù trừ cho sự “oải” này thì Consulting cũng nổi tiếng với tiêu chuẩn travel cao: không bay hàng không giá rẻ, khách sạn 5 sao, chính sách ăn uống thoải mái. Nhưng cuộc đời thì vốn ironic, có tiền thì ko có thời gian để enjoy, còn có thời gian thì lại không có tiền :))
Khách hàng và dự án
Khách hàng và dự án thay đổi mỗi vài ba tháng, team cũng thay đổi theo dự án, trong một dự án đổi giữa các module cũng là thường. Dù cũng có thể khá thú vị với learning curve cao, đôi khi cũng khá mệt.
Cốt lõi thì, Consulting là về problem-solving và get-shit-done, bạn sẽ học cách hoàn tất công việc mà không phụ thuộc vào việc làm với client nào / phục vụ cho purpose nào. Một trong những lí do phổ biến rời consulting là để có thể làm điều mà họ thực sự đam mê (công ty khác / tự khởi nghiệp). Tiếp đền thì do sếp và đồng nghiệp thay đổi, bạn cũng sẽ cần phát triển kỹ năng làm việc được với bất kỳ ai.
Tạm kết
Túm lại là vào management consulting đã khó (dù nó có phần dễ dàng hơn đối với các bạn là ứng viên MBA), nhưng nhìn chung làm management consulting việc không dễ không nhẹ. Thách thức là thế, nhưng để nhìn nhận một cách công bằng, đây là một công việc đem đến cho bạn nhiều phát triển và đãi ngộ trong mơ.
Sau tất cả những thách thức kể trên, nếu bạn còn tha thiết với con đường management consulting, các bài viết kì sau mình sẽ chia sẻ cụ thể hơn về những thứ như CV & Quá trình nộp đơn và Online Test & Case Interview nhé.
Giờ thì tạm biệt.
