Gần đây, vẫn nói chuyện lai rai với mấy bạn apply MBA, có một câu hỏi vẫn thường xuất hiện: nên học MBA hay Master. Nên bài bên dưới mình break down những yếu tố cần suy nghĩ để đưa ra quyết định đúng.
Về mặt tâm lý – tài chính
MBA đắt gấp 2-3 lần học Master.
Người học MBA giống y như tuýp người có 1 tỷ thì mượn thêm 3 tỷ để mua nhà 4 tỷ, rồi từ từ trả góp lại sau. Trong career họ muốn làm những việc lương ít nhất $100,000/ năm, thường là các công việc ở nước ngoài, rồi từ đó trả nợ đi học sau.
Người đi học Master thì y như người có 1 tỷ thì muốn mua nhà 1.2 – 1.3 tỷ gì đó. Có mượn thì cũng ít thôi. Công việc thì muốn có sự thăng tiến, nhưng thường không trong những ngành chuyên tuyển MBA. Không nặng nề chuyện ở lại nước ngoài làm việc lắm. Nói chung tuýp ăn chắc mặc bền, không thích nợ.
Học MBA rốt cuộc tốn bao nhiêu tiền?
Đầu tiên, hãy nhớ bạn có thể sẽ phải tốn đến $310,000 cho toàn bộ chương trình MBA, bao gồm:
- $100,000 đến 200,000 cho học phí và chi phí sống cho chương trình trong 1-2 năm
- $ 50,000 đến 100,000 chi phí cơ hội bạn có thể kiếm được trong thời gian đi học (biến động nhiều dựa trên công việc/ trình độ/ thị trường của mỗi người)
- $10,000 (tối đa) cho tất cả các loại khóa học và thi GMAT, phí nộp hồ sơ và có thể sử dụng dịch vụ MBA Consultant
Số tiền này tương đương với 7.2 tỉ, bằng down payment của cả một căn nhà hoặc cả một căn nhà. Tuy nhiên, có tiền thôi vẫn chưa đủ, bạn sẽ còn phải tốn thêm:
- 300h+ để học và đạt được một mức điểm GMAT mong muốn
- 200h+ cho toàn bộ quá trình apply, bao gồm nghiên cứu trường, tham gia webinar, kết nối với alumni, viết luận, nộp hồ sơ, phỏng vấn, v.v…
Để dễ so sánh, cá nhân mình đã mất 500 giờ để đạt được chứng chỉ DELF B2 tiếng Pháp và tương đối thoải mái trò chuyện bằng ngôn ngữ này với người bản địa. Do đó, sự đầu tư thời gian này tương đương với việc học một ngôn ngữ mới hoặc bất kỳ kỹ năng nâng cao nào đó (như Data Science certificate, Google/AWS Certificates, Web/UX/UI design).
Vậy nên phải cơ hội to lớn như thế nào mới xứng đáng cho bạn đánh đổi một ngôi nhà, một ngôn ngữ và rất nhiều thời gian nỗ lực?
Về mặt career
Nếu có hơn 5 năm kinh nghiệm, đã làm manager thì nên apply MBA hẳn.
Nếu có ít hơn 3 năm kinh nghiệm, chỉ mới làm junior team member, nên apply Master hẳn.
Còn nếu kinh nghiệm và vị trí ở giữa giữa thì tuỳ thuộc ngành. Nếu muốn vào các ngành sau đây thì nên học MBA: Investment Banking, Venture Capital, Private Equity, Consulting, Tech (typically strategy/Product manager), Corporate Strategy
Còn nếu không muốn làm trong các ngành này thì nên học Master. Đặc biệt là các bạn có một đam mê – kinh nghiệm trong một lĩnh vực hẹp và tiếp tục muốn theo đuổi ngành đó: Finance, Product Management, Computer Science, Data Science, Business Analytics, v.v…
Các mặt khác
Dựa trên model SEAL: Score – Employability – Affection – Leadership.
- Score: MBA yêu cầu GMAT cao hơn Master. Ví dụ Duke Fuqua trung bình GMAT của bên MBA là 720, trung bình bên Master là 660.
Nhưng Master yêu cầu GPA cao hơn MBA, đặc biệt phải trong ngành nghề liên quan. MBA chả quan trọng GPA là mấy.
- Employability đã bàn ở trên.
- Affection & Leadership: MBA rất chú trọng trong 2 mảng này. Còn Master thì không.
Có nên học MBA hay Master Online không?
Có bạn hỏi anh là: “Em muốn học MBA mà hiện chưa có điều kiện học tại campus, em thấy có nhiều trường có hệ distance, anh thấy các chương trình này có được công nhận hay có lợi ích khía cạnh nào không?”
Câu trả lời của anh là:
Nhìn chung, nếu mình là người trọng kiến thức/ kỹ năng, thì các khóa online của nhiều kỹ năng khác nhau rất thoải mái. Cứ học cái gì mà phục vụ cần nhất cho công việc là được.
Còn các bằng online Master/MBA thì theo anh rất nửa nạc nửa mỡ. Nó không cho mình sự nghiêm túc của một chương trình offline, và bằng cấp uy tín, mà lại tốn kém rất nhiều tiền của.
Vậy nên cá nhân anh không recommend những chương trình này.
TỔNG KẾT
Trong 2 xu hướng, không có gì là đúng hay sai.
Ngoài ra mình rất muốn nghe 500 ý kiến của các bạn. Đặc biệt các bạn chọn MBA thay vì Master, hay Master thay vì MBA và ngược lại. Để mọi người cùng tham khảo.
