Chào các bạn đang có nguyện vọng apply Consulting!
Như mình đã giới thiệu trong kỳ trước, vòng CV theo mình là một trong những vòng khó nhằn nhất, nguyên do là gì thì bạn có thể đọc lại tại đây. Tuy nhiên, vòng CV có thể trở nên dễ dàng hơn nếu bạn tốt nghiệp từ các trường MBA hay được referral nội bộ giới thiệu.
Tiếp theo chủ đề lần trước, mình sẽ nói về hai vòng cuối cùng của việc nộp đơn vào Consulting.
- Vòng 1: CV
- Vòng 2: Online Test
- Vòng 3: Case Interview
Vòng 2 của kỳ tuyển Management Consulting: Online test
Để hình dung ngắn gọn, bài mà mình thi lúc vào firm giống như 3 bài mẫu sau đây:
Tóm lại, bài online sẽ kiểm tra khả năng tính toán nhanh (cho phép sử dụng máy tính cầm tay), tư duy logic và common sense về kinh doanh.
May sao ngày xưa (cuối 2018), khi ôn tài liệu miễn phí này thì đề ra tương đối giống.
Tuy nhiên có hai thứ mình cần lưu ý.
Lưu ý #1: RẤT NHIỀU NGƯỜI RỚT BÀI TEST NÀY!
Đây là một bài test khó và chắc chắn loại được những ứng viên chưa tốt, nhưng đôi khi hơi quá tay… loại rất nhiều ứng viên tốt. Nhiều người được cả Partner refer vào công ty vì profile phù hợp và khả năng làm việc tốt đã được chứng thực, tuy nhiên vì không chuẩn bị kỹ, việc rớt bài test này là chuyện thường.
Cũng giống như bảo bạn giờ đi thi Đại học lại, dám 99% là rớt. Mà khi đã rớt thì không ai cứu được, vì quy trình chuẩn hoá của cả công ty.
Rớt rồi thì xác định là hơn 2 năm nữa mới được apply lại 🙁
Lưu ý #2: BÀI TEST MỚI NHẤT ĐÃ ĐỔI
Theo mình nói chuyện với một bạn vừa vào công ty, thì hình như bài test mới nhất đã đổi. Thay vì thuần tuý trắc nghiệm, nó đổi sang hình thức kết hợp nhiều định dạng trắc nghiệm với trả lời tự do, và củ khoai nhất là đoạn cuối còn yêu cầu quay video 1 phút tóm tắt các kết luận của bạn.
Vậy nên tóm lại, “Practice makes perfect”. Không có lời khuyên gì hơn là các bạn phải tìm kiếm các tài liệu để luyện kĩ lưỡng để ít nhất là quen thuộc với format câu hỏi, cách quản lý thời gian của cả bài thi.
Vòng cuối cùng của kỳ tuyển Management Consulting: Case Interview
À, bài thi nổi tiếng của giới Consulting đây rồi.
Đây là nơi tư duy logic và khả năng truyền đạt thông tin hiệu quả của bạn được đưa ra ánh sáng trong thời gian 30-40 phút ngắn ngủi.
Và cũng chính bởi vì nó quá nổi tiếng, nên có hàng ngàn đầu sách nói về nó, phần nhiều đến hẳn từ các trường MBA hàng đầu thế giới, phần nhiều khác đến từ các lò luyện thi online. Nhiều trường MBA cũng có hẳn study group giúp nhau luyện thi case interview để vào các top firm.
Case Interview là phần chính trong 1 buổi interview gồm 2 phần là Fit Interview và Case Interview.
2 phần thi của Case Interview
Fit Interview
Fit Interview phỏng vấn con người bạn về mặt kỹ năng công việc (profile) và tính cách, động lực vào ngành thông qua lời kể của bạn. Như mọi phỏng vấn khác, bạn cần chuẩn bị sẵn sàng những câu chuyện, những phản hồi ngắn gọn và mạnh mẽ nhằm thể hiện những điểm mạnh và nét đặc trưng của bạn. Lời khuyên chân thành của mình là đừng dùng thời gian quý báu nay chỉ để kể lại CV của bạn.
Case Interview
Case Interview đưa cho bạn một tình huống kinh doanh cụ thể và yêu cầu bạn phải đưa ra một cấu trúc tiếp cận vấn đề một cách chiến lược cũng như thực hiện những tính toán logic. Ví dụ như:
- Khách hàng là một công ty bảo hiểm lớn, và họ đang cân nhắc chiến lược phân phối bảo hiểm qua kênh Digital. Đâu là những điều bạn sẽ cân nhắc để tư vấn liệu đây có phải là một quyết định đúng?
- Khách hàng là một công ty lớn đang mất dần lợi nhuận trong 2 năm qua. Hãy đưa ra những nguyên nhân và giải pháp giúp công ty phục hồi lợi nhuận trở lại.
- Khách hàng là một bãi đậu xe tại trung tâm một thành phố lớn, hãy tư vấn cho họ cách định giá dịch vụ đậu xe sao cho tạo ra giá trị lớn nhất.
- Chính phủ của một quốc gia đang dự kiến xây một đường tàu cao tốc giữa hai thành phố lớn. Hãy đưa ra những yếu tố cần phân tích để kết luận đây có phải là một đề xuất tốt hay không? Tiềm năng doanh thu trong một năm của dự án này có thể là bao nhiêu tiền? Đâu là những rủi ro cần phải lưu ý đến?
Các case book và tài liệu luyện thi, đã phân định rất rõ các chủ đề thường gặp như Profitability, Growth Strategy, Market Entry, Market Sizing, Pricing,…
Trong mỗi chủ đề như vậy lại có những ‘cấu trúc mẫu’ chúng ta có thể đi theo, giống như bài văn mẫu vậy. Tuy nhiên cần phải có tư duy kinh doanh áp dụng vào ngành cụ thể được đưa ra trong đề bài, chứ không thể máy móc chỉ đưa ra framework chay.
4 giai đoạn trong Case Interview
Trong Case Interview chia làm 4 giai đoạn:
- Intro: Người phỏng vấn đưa ra đề bài. Ứng viên được phép hỏi để làm rõ đề bài, nhưng luật bất thành văn chỉ nên tối đa 3 câu. Hỏi phải có mục đích, như chưa rõ một khái niệm mới nào đó, hoặc định nghĩa scope của đề bài.
- Master Framework: Đây là phần ứng viên đưa ra khung framework chính của mình. Có thể kết hợp vừa nói vừa viết key word thành một framework (Ví dụ như framework hình cây).
- Thách thức và đào sâu: Người phỏng vấn cho thêm các dữ kiện, nhằm hướng ứng viên loại bỏ một số các giả định, và đi sâu hơn vào một số giả định khác. Ở đây có thể bạn sẽ được cho thêm các thông tin như cấu trúc giá, thị phần, tăng trưởng. Hoặc đôi khi thông tin chỉ được cho 1/2, 1/2 còn lại chỉ trả lời khi ứng viên hỏi. Do đó bạn cần làm rõ bạn sẽ cần những dữ kiện nào để hoàn thiện giả định của mình
- Kết luận: Bạn sẽ được cho khoảng 1 phút để tóm tắt, và 1 phút để trình bày những tóm tắt của mình. Bạn cần làm rõ vấn đề bạn đang cố gắng giải quyết là gì, giả định cuối cùng của bạn dựa trên những thông tin được đưa ra trong suốt quá trình, và những bước tiếp theo bạn đề xuất là gì.
Tại sao Case Interview khó?
Thử thách tư duy chiến lược
Test khả năng tư duy chiến lược trong những tình huống kinh doanh mới và đa dạng. VD case về kinh doanh bãi đậu xe, bảo hiểm qua kênh digital, xây dựng một tuyến tàu cao tốc. Ngoài chuyện có thể luyện trước theo kiểu học tủ, ứng viên phải có khả năng tiếp cận vấn đề mới một cách bình tĩnh và có logic.
Ứng viên phải dẫn dắt buổi phỏng vấn
Phỏng vấn thành công là phỏng vấn có ứng viên hỏi nhiều hơn người phỏng vấn. Ứng viên chủ động hỏi để scope đề bài, tìm hiểu về ngành, hỏi để loại bỏ một số giả định và xác nhận một số giả định khác, hỏi xin thêm dữ liệu để lượng hoá được impact, và hỏi để đo lường mức độ chấp nhận của tổ chức đối với giải pháp mình đề xuất.
Hỏi là một chuyện, quan trọng hơn nữa là đọc được câu trả lời và những gợi ý của người phỏng vấn để dẫn dắt cuộc đối thoại theo hướng đúng.
Thinking out loud
Case interview yêu cầu điều bạn hay không thường làm, đó là liên tục nói ra những suy nghĩ của bạn trong suốt quá trình bạn tư duy. Ngoại trừ khoảng 1 phút sau đề bài chính để bạn suy nghĩ ra framework, phần còn lại của quá trình phỏng vấn bạn không nên im lặng mà nói rõ những gì bạn đang suy nghĩ, để người phỏng vấn đánh giá được cả quá trình bạn đi đến kết luận, và hỗ trợ bạn nếu bạn kẹt ở một điểm nào đó.
Tuy nhiên, có một điều rất nice ở BCG (công ty cũ của mình), là khi vượt qua vòng online test, bạn sẽ được một nhân viên của BCG làm buddy về case interview. Theo mình biết đây là policy chỉ có ở Việt Nam và một số ít nước Đông Nam Á khác.
Nguyên nhân chính là Case Interview còn khá mới mẻ với nhiều ứng viên tại Việt Nam, dù họ có chất lượng tốt. Trong khi ở những thị trường trưởng thành như Singapore hay Âu Mỹ, ứng viên đã học và luyện rất kỹ về case interview cũng giống như mình học cách viết CV vậy. Hồi apply vào BCG mình đã được buddy hỗ trợ rất nhiều cả về tài liệu lẫn nhiều lẫn mock interview.
Tiếp theo, về cấu trúc vòng thi, Case interview trung bình có 2 vòng. 1 vòng với Consultant / Project Leader và 1 vòng với Principal / Partner. Mỗi vòng có ít nhất 2 người phỏng vấn. Nguyên nhân là để kết quả của một ứng viên trong 1 vòng được đánh giá khách quan nhất có thể. Vậy nên để vào công ty bạn sẽ phải qua ít nhất 4 Case Interview đấy.
Lời kết
Management Consulting là một industry cũng giống như FMCG/ Banking / Energy. Có rất nhiều công ty để mình lựa chọn từ MBB, Big Four đến Boutique. Chưa kể nhiều công ty mạnh tại khu vực Đông Nam Á nói riêng.
Do đó mở rộng lựa chọn đó cũng cho phép bạn trải nghiệm industry bằng cách này hay cách khác. Và cũng như mọi trải nghiệm nộp đơn khác, CHUẨN BỊ và CHỦ ĐỘNG là những điều quan trọng nhất để bạn có thể đạt được công việc mà bạn mong muốn.
Chúc mọi người may mắn trong quá trình nộp đơn của mình nhé. Mình sẽ để dành 1 kỳ nữa để trả lời một số câu hỏi (nếu có) của mọi người về ngành nói chung, BCG nói riêng và một số tip apply nhé.
